آنتی اکسیدان ها و نحوه عملکرد آنها | دکتر رضا اطمینانانی ، متخصص تغذیه در اصفهان


انواع آنتی اکسیدان ها و نحوه عملکرد آنها

این مقاله از وب سایت دکتر اطمینانانی ، متخصص تغذیه در اصفهان ، توضیح می دهد که آنتی اکسیدان ها چیست و چگونه کار می کنند. همچنین ، نقش مفید آنها مورد بحث قرار خواهد گرفت. بیشتر آنتی اکسیدان هایی که در این مقاله مورد بحث قرار می گیرند از طریق غذا وارد بدن می شوند و برخی دیگر در خود بدن تولید می شوند. مطالعه هر آنتی اکسیدان خاص برای یافتن خواص آنتی اکسیدانی آن به تنهایی کافی نیست. آنتی اکسیدان های مختلف در بدن انسان به طور همزمان فعال هستند. از سوی دیگر ، آنتی اکسیدان ها نه تنها در غذاها یافت می شوند ، بلکه انواع آنها به صورت ترکیبی در غذاها یافت می شوند. آنتی اکسیدان ها نیز به صورت گروهی فعال هستند ، نه تنها. به همین دلیل است که خوردن غذاهای سالم بیشتر از مکمل های آنتی اکسیدانی توصیه می شود.

ویتامین C (اسید اسکوربیک)

نقش ویتامین C امروزه به خوبی شناخته شده است. ویتامین C یکی از معروف ترین ویتامین ها است. بنابراین ، مقادیر زیادی از این ویتامین در جهان متمدن مصرف می شود که مکمل روزانه نامیده می شود. پس از فرضیه نقش این ویتامین در سرماخوردگی ، استفاده از مکمل های ویتامین C به طور پیوسته افزایش یافته است. در دهه 1960 ، مردم در ایالات متحده معتقد بودند که مصرف مکمل های ویتامین C باعث بهبود سلامتی می شود و یک عمر طول می کشد.
ویتامین C نه تنها یک ویتامین است ، بلکه یک آنتی اکسیدان قوی نیز هست. این ویتامین می تواند رادیکال های آزاد و اکسیدان ها را از بین ببرد. همچنین از آسیب اکسیداتیو به دیواره سلولی و همچنین اکسیژن رسانی لیپوپروتئین ها مانند LDL جلوگیری می کند و نقش کمکی برای ویتامین E ایفا می کند. ویتامین C به تنهایی نقشی اثبات شده در پیشگیری از بیماری های قلبی ندارد.

این ویتامین می تواند خطر سقوط را کاهش دهد. همچنین ، در برخی از مطالعات حیوانی ، نقش ضد سرطانی ویتامین C مشاهده شده است. اگرچه ویتامین C به تنهایی نقش محرک و مکمل را در این فرایند ایفا می کند ، اما توصیه می شود به جای ویتامین C به تنهایی از ترکیبی متعادل از آنتی اکسیدان ها استفاده کنید. به طور کلی ، ثابت شده است که ویتامین C نقش مهمی در پیشگیری از سرطان (علاوه بر سرطان تخمدان و پروستات) دارد. در سال 1999 ، مقدار توصیه شده ویتامین C برای پیشگیری از سرطان دو تا سه برابر افزایش یافت. محققان اظهار داشتند که میزان مصرف روزانه باید از 60 میلی گرم به 100 به 200 میلی گرم افزایش یابد. اما محققان دیگر معتقدند که مصرف مقادیر بالای ویتامین C روزانه ، مانند 200 میلی گرم در روز ، می تواند مشکلاتی را ایجاد کند.

ویتامین E

مدتهاست که اهمیت ویتامین E در رژیم غذایی مشخص شده است. اما در سال های اخیر ، محققان نقش خود را در پیشگیری از برخی بیماری ها مانند بیماری های قلبی گزارش کرده اند. برخی دیگر معتقدند که دوز روزانه فعلی ویتامین E نیازهای بدن را برآورده نمی کند و روزانه 100 میلی گرم توصیه کرده اند. با این حال ، در مورد نتایج آزمایشات تکمیلی بحث های زیادی شده است. تحقیقات نشان داده است که ویتامین E برای اثر بخشی بیشتر به کمک آنتی اکسیدان های دیگر مانند ویتامین C و کاروتن نیاز دارد. ویتامین E ترکیبی از مولکول های شیمیایی است که در دانه ها و قسمت های سبز سبزیجات یافت می شود. این ویتامین به دو گروه توکوفرول و توکوترینول تعلق دارد. ویتامین ها و خواص آنتی اکسیدانی این دو مولکول متفاوت است.

همه این مولکولها چرب هستند و در محیط چرب بسیار پایدار هستند. به دلیل ماهیت لیپیدی ویتامین E ، این ویتامین در قسمتهای چربی سلولها مانند غشای سلولی و همچنین در لیپوپروتئینها تجمع می یابد و از اکسیژن رسانی به لیپیدها و حمله رادیکالهای آزاد جلوگیری می کند. با مصرف ویتامین C اثر ویتامین E افزایش می یابد. ویتامین C بعد از حمله به رادیکال های آزاد ، شکل غیر فعال ویتامین E را بازیافت کرده و آن را به حالت اولیه بدون اکسیژن تبدیل می کند. ویتامین E در جلوگیری از لخته شدن پلاکت در خون م effectiveثر است. بنابراین ، نقش آن در بیماریهای قلبی عروقی مورد توجه قرار گرفته است.

آنتی اکسیدان ها و نحوه عملکرد آنها |  پرستار اصفهانا


بیشتر بدانید: حساسیت غذایی


مطالعات اپیدمیولوژیک نشان داده است که بین مصرف ویتامین E و کاهش بیماری عروق کرونر قلب رابطه وجود دارد. در میان بیمارانی که یکبار حمله قلبی داشته اند ، میزان مرگ و میر در گروهی با سطوح آنتی اکسیدانی بالاتر کمتر بود. در ایالات متحده ، مطالعات نشان داده است که مصرف روزانه مکمل های ویتامین E خطر ابتلا به سرطان (به استثنای سرطان ریه) را کاهش می دهد. همچنین نشان داده شده است که مکمل ویتامین E می تواند سیستم ایمنی بدن را پس از واکسیناسیون تقویت کند. سطوح بالای ویتامین E را می توان از غذاهایی مانند سبزیجات برگ سبز بدست آورد. این سبزیجات همچنین منبع غنی روغن هستند. ترکیب ویتامین E و روغن های خوراکی برای جلوگیری از تجزیه اکسیداتیو چربی ها یکی از جالب ترین موضوعات تغذیه ای است.

کاروتنوئیدها

امروزه نقش تغذیه ای میوه ها و سبزیجات با رنگ روشن نشان داده شده است. وجود کاروتنوئیدها در میوه ها و سبزیجات احتمالاً دلیل تأثیرات مفید تغذیه ای این غذاها است. رنگ هویج ، پرتقال ، گوجه فرنگی و رنگ سبز کلم بروکلی به دلیل وجود کاروتن است. کاروتنوئیدهای مختلفی شناسایی شده اند که برخی از آنها مانند بتاکاروتن می توانند به رتینول یا ویتامین A تبدیل شوند. از آنجا که ویتامین A یکی از ویتامین های مورد نیاز انسان است ، دریافت بتاکاروتن کافی نقش مهمی در سلامت بدن دارد. اخیراً نقش سایر کاروتن ها مانند دانه های قرمز لیکوپن در گوجه فرنگی و لوتئین در کلم بروکلی مورد توجه قرار گرفته است.

بیش از 600 نوع مختلف ترکیبات کاروتنوئیدی شناخته شده است که مهمترین آنها بتا کاروتن ، آلفا کاروتن ، لیکوپن ، لوتئین و کریپتوکسانتین است. شناخته شده ترین کاروتنوئید بتاکاروتن است که ابتدا از هویج استخراج شد. به دلیل ماهیت چربی مولکولهای کاروتنوئید ، این مولکولها در غشاها و چربیها تجمع می یابند. از اینجاست که نیاز به اکسیدان ها بوجود می آید. تحقیقات نشان داده است که کاروتنوئیدها می توانند با حذف رادیکال های آزاد و اکسیژن به تنهایی نقش اکسید کننده را ایفا کنند. کاروتنوئیدها در بازیافت ویتامین E نیز م effectiveثر هستند. در آزمایشگاه ، کاروتنوئیدها می توانند رشد تومور را کاهش داده و فعالیت جهش زا ها را به حداقل برسانند.

همچنین نشان داده شده است که تغذیه حیوانات آزمایشگاهی با کاروتنوئیدهای زیاد می تواند سرطان آنها را کاهش دهد. مطالعات اپیدمیولوژیک نشان داده است که بتاکاروتن همچنین می تواند عملکرد ایمنی را در بیماران مسن و ایدز افزایش دهد. همچنین نشان داده شده است که کاروتنوئیدها با آنتی اکسیدان خود می توانند از رشد پلاک های قلبی عروقی جلوگیری کنند. مطالعات اپیدمیولوژیک نشان داده است که مصرف زیاد میوه ها و سبزیجات غنی از بتاکاروتن می تواند از سرطان ریه و معده جلوگیری کند.

لیکوپن

این کاروتنوئید قرمز در سال 1989 به عنوان مهمترین مهارکننده اکسیژن و تجزیه شدید رادیکالهای آزاد در نظر گرفته شد. لیکوپن کاروتنوئید اصلی گوجه فرنگی ، هندوانه و گریپ فروت است. تحقیقات نشان داده است که مصرف زیاد لیکوپن خطر ابتلا به سرطان پروستات را کاهش می دهد. این بیماری تحت تأثیر هیچ کاروتنوئید دیگری قرار نمی گیرد. برخی مطالعات نشان داده اند که مصرف زیاد گوجه فرنگی باعث افزایش لیکوپن سرم نمی شود. اما مصرف آب گوجه فرنگی می تواند لیکوپن سرم و خون کامل را افزایش دهد. جذب لیکوپن در غذاهای چرب و پخته بیشتر است. همچنین نشان داده شده است که افراد سیگاری لیکوپن خون کمتری نسبت به افراد غیرسیگاری دارند. امروزه تحقیقات زیادی در مورد اثرات لیکوپن در حال انجام است.

لوتئین و زاکسانتین

تجمع این آنتی اکسیدان ها در چشم از آبشارهای ناشی از آبشارها و دژنراسیون ماکولا ناشی از افزایش سن جلوگیری می کند.

فلاونوئیدها و سایر فنول ها

فنول ها گروه بزرگی از مولکول های آلی هستند که در میوه ها و سبزیجات یافت می شوند. گیاهان برای کارهای مختلفی از جمله جلوگیری از هجوم حشرات ، بیماری و نور شدید ، فنل تولید می کنند. برخی از فنول ها بر ظاهر و کیفیت میوه ها تأثیر بسزایی دارند. این مواد همچنین باعث ایجاد بوهای مختلف در سبزیجات و میوه ها می شوند و برخلاف کاروتنوئیدها ، فلاونوئیدها عمدتا محلول در آب هستند. میزان فنل های موجود در میوه ها بر نوع میوه و میزان رسیده بودن میوه تأثیر می گذارد. فلاونوئیدهای مهم شامل کورستین و زنجیره و منابع غذایی فلاونوئید شامل چای ، پیاز و کلم بروکلی است. امروزه بیش از 4000 گونه فلاونوئید شناخته شده است.

فلاونوئیدها رادیکال های آزاد اکسیژن و فلزات سنگین را از بین می برند. آنها همچنین از خواص آنتی اکسیدانی ویتامین C حمایت می کنند. تحقیقات زیادی در مورد نقش فلاونوئیدها در جلوگیری از حملات ویروسی و باکتریایی ، التهاب و آلرژی انجام شده است. برخی فلاونوئیدها رگ های خونی را گشاد کرده و لخته شدن را کاهش می دهند. نقش ضد سرطانی فلاونوئیدها نیز امروزه بسیار مورد توجه قرار گرفته است. همه خواص ضد سرطانی فلاونوئیدها به دلیل خواص آنتی اکسیدانی آنها نیست. بیشتر مطالعات روی فلاونوئیدها در آزمایشگاه انجام می شود و نمی توان آنها را به بدن انسان یا مطالعات اپیدمیولوژیک نسبت داد. با این حال ، این مطالعات به وضوح نقش غیر قابل انکار فلاونوئیدها در پیشگیری از سرطان را نشان داده است.

مکانیسم های احتمالی اثرات ضد سرطانی فلاونوئیدها به شرح زیر است:
  • فلاونوئیدها می توانند ابتدا از آسیب DNA جلوگیری کنند.
  • فلاونوئیدها می توانند از پیشرفت سرطان جلوگیری کنند.

فلاونوئیدها تأثیرات مهمی بر گردش خون دارند. زیرا می توانند تبادل مایع درون مویرگها را با بافت افزایش دهند. برخی از فلاونوئیدها دارای خواص ضد انعقادی هستند. این اثر ضد انعقادی با مهار آنزیم سیکلواکسیژناز ایجاد می شود. فلاونوئیدها همچنین فرآیند اکسیژن رسانی LDL را کاهش داده و در مصرف ویتامین E صرفه جویی می کنند. همه این اثرات می تواند خطر بیماری های قلبی عروقی را کاهش دهد.
اولین مطالعه جامع در مورد تأثیر فلاونوئیدهای غذایی بر بیماری های قلبی عروقی در مردان بالای 65 سال هلندی انجام شد. نتایج این مطالعه نشان داد که بین فلاونوئیدهای غذایی و سلامت قلب رابطه معنی داری وجود دارد. فنول های موجود در انگور شامل کاتچین ، فلاونول ، تانن و آنتوسیانین است.

یک عنصر کمیاب

برخی از این مواد نه تنها آنتی اکسیدان هستند ، بلکه ممکن است در ساخت آنزیم های آنتی اکسیدان نقش داشته باشند. به عنوان مثال منگنز ، مس و روی نقش مهمی در ساختار آنزیم سوپراکسید دیسموتاز و سلنیوم نقش مهمی در آنزیم گلوتاتیون پراکسیداز ایفا می کند. اگرچه فرتن در بدن به عنوان نمونه ای از اختلالات استرس اکسید در نظر گرفته می شود ، اما کمبود آهن نیز با افزایش تولید اکسیدان های فعال ارتباط معنی داری دارد. یکی از مهمترین عناصر با خاصیت آنتی اکسیدانی ، سلنیوم است.

سلنیوم

سلنیوم هم عنصر ضروری بدن انسان و هم آنتی اکسیدان است. سلنیوم عضوی مسلم از آنزیم آنتی اکسیدان طبیعی (گلوتاتیون پراکسیداز) است. این آنزیم های آنتی اکسیدانی در خنثی سازی رادیکال های آزاد بسیار قوی مثر هستند.

ترکیبات گوگرد

سبزیجاتی مانند پیاز و سیر به دلیل دارا بودن گوگرد به طور گسترده مورد مطالعه قرار گرفته اند. به نظر می رسد این ترکیبات گوگردی می تواند از سرطان جلوگیری کند. در کشورهای مدیترانه ای از سیر به عنوان یک غذای مفید یاد می شود. مطالعات اپیدمیولوژیک نشان داده است که خوردن سبزیجاتی مانند پیاز و سیر می تواند از سرطان معده و روده جلوگیری کند. اما در مورد سرطان های دیگر ، اطلاعات قانع کننده ای وجود ندارد. علاوه بر این ، برخی از مطالعات روی حیوانات آزمایشگاهی نشان داده است که عصاره سیر و پیاز می تواند اثرات ضد سرطانی داشته باشد. این اثر را می توان با چندین مکانیسم توضیح داد که اثرات آنتی اکسیدانی این ترکیبات تنها یکی از این مکانیسم ها است.

سایر آنتی اکسیدان های غذایی

سایر آنتی اکسیدان های غذایی شامل اوبیکینین (کوآنزیم Q10) و اسید لیپیک است. اسفناج ، کلم بروکلی ، گوجه فرنگی و نخود فرنگی منابع غنی از اسید لیپیک هستند.
آنتی اکسیدان های تولید شده در بدن
آنتی اکسیدان ها در بدن عبارتند از: آنزیم های آنتی اکسیدانی و مهمترین آنزیم های آنتی اکسیدانی سوپراکسید دیسموتاز (SOD) ، گلوتاتیون پراکسیداز (GSHPX) و کاتالاز هستند.

سوپراکسید دیسموتاز یک آنزیم درون سلولی است که از سلول ها در برابر آسیب سوپراکسید محافظت می کند. این آنزیم پیوسته آنیون سوپراکسید را به مولکول اکسیژن و پراکسید هیدروژن (H2O2) تبدیل می کند. گلوتاتیون پراکسیداز هیدروپراکسیدهای لیپیدی را به الکل تبدیل می کند که خطر کمتری برای سلول دارد. گلوتاتیون پراکسیداز نیز پراکسیدهای هیدروژن را به آب تبدیل می کند. مولکول گلوتاتیون پراکسیداز همچنین حاوی سلنیوم فلزی است. آنزیم کاتالاز پراکسید هیدروژن را به آب و اکسیژن تبدیل می کند. هر مولکول کاتالاز می تواند میلیون ها مولکول پراکسید هیدروژن را به آب و اکسیژن در ثانیه تبدیل کند.


دکتر رضا اطمینانانی

پرستار اصفهانا


دکتر رضا اطمینانانی با ارائه روشهای اساسی تغذیه و میزان و نحوه غذا خوردن می تواند نقش مهمی در دستیابی به سلامت جسمی و روحی ایفا کند.

برای مشاهده صفحه اینستاگرام دکتر رضا اطمینانانی ، متخصص تغذیه و رژیم درمانی در اصفهان کلیک کنید.


مطالب پیشنهادی:

غذاهای مفید و مضر برای حساسیت غذایی

مصرف هندوانه و چاقی

مصرف زیاد گوشت قرمز ممنوع است

راهکارهای کنترل گرسنگی

راهنمای خرید لبنیات



دیدگاهتان را بنویسید